Portal - Stary Sącz
polski Niedziela - 19 listopada 2017 Elżbiety, Faustyny, Pawła      "Człowiek może się obejść bez wielu rzeczy, ale nie może się obejść bez drugiego człowieka". Ludwig Borne
Strona główna / Z Grodu Kingi - nr 4 (215) 2015 r.
Menu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Walne zebranie Towarzystwa Miłośników Starego Sącza
Polsko-słowacki słowniczek na wesoło
W 100 rocznicę urodzin wspomnienie o Księdzu poecie - Janie Twardowskim
Ogłoszenia i Kronika Parafialna
MECZ GWIAZD
Jasełka
Pamiętamy o generale Stanisławie Skalskim
Anglojęzyczne inspiracje w starosądeckim gimnazjum
III Międzyszkolny Konkurs Czytelniczy dla Gimnazjalistów w starosądeckim LO
Podróż do Kalkuty (korespondencja z Londynu)
Józef Dietl a kwestia przemysłu uzdrowiskowego Galicji Zachodniej (cz.III)
IX STAROSĄDECKIE DNI KSIĘDZA PROFESORA JÓZEFA TISCHNERA
10 lat temu przeszedł do Domu Ojca największy z Polaków
Nowy cykl rozważań - Moc w słabości (1)
O wielkanocnym jajku
Życzenia
Kalendarium - kwiecień
Okładka 215

.
WALNE ZEBRANIE
TOWARZYSTWA MIŁOŚNIKÓW STAREGO SĄCZA
            
W niedzielę 15 lutego 2015 r. o godz.10.00 w swej siedzibie, czyli w Muzeum Regionalnym, odbyło się Walne Zebranie członków Towarzystwa Miłośników Starego Sącza.
Miniony rok 2014 pod względem merytorycznym podsumował Andrzej Długosz - prezes Towarzystwa, sprawozdanie finansowe przedstawił skarbnik Karol Fijałkowski, a sprawozdanie Komisji Rewizyjnej przedstawiła jej przewodnicząca Edyta Marczyk.
    To był kolejny dobry rok w działalności Towarzystwa, którego zasadniczym działaniem jest nieustanne zbieranie i zabezpieczanie starosądeckich pamiątek, będących cząstką materialnego kulturowego dziedzictwa, świadczącą o historii miasta i działalności jego mieszkańców. Statutowym zdaniem, działającego od 1948 roku Towarzystwa, jest także popularyzowanie historii Starego Sącza, czego wyrazem jest wydanie takich pozycji książkowych jak: „Historia Starego Sącza od czasów najdawniejszych do 1939 roku” pod redakcją prof.Henryka Barycza, „Historia Starego Sącza w latach 1939-1980” pod redakcją prof.Feliksa Kiryka, „Stary Sącz - zarys historii rozwoju przestrzennego” Zbigniewa Beiesdorfa i Bogusława Krasnowolskiego, czy wydany ostatnio „Przewodnik po Starym Sączu i jego zabytkach”.
Dzięki inicjatywie Towarzystwa ukazało się także wiele starosądeckich widokówek i folderów.
Podstawowym, jakże cennym zadaniem TMSS, jest prowadzenie Muzeum Regionalnego, mieszczącego się w zabytkowym „Domu na Dołkach”.
Oto sprawozdanie merytoryczne Towarzystwa Miłośników Starego Sącza za 2014 r. przedstawione przez prezesa Andrzeja Długosza:
   „Największym wydarzeniem minionego roku, a może ostatniego dziesięciolecia (po wizycie Jana Pawła II) dla muzeum i Towarzystwa była realizacja na terenie muzeum spektaklu telewizyjnego pt.: „Rewizor” wg Mikołaja Gogola w reżyserii i w roli głównej Jerzego Stuhra. Ponadto wystąpili znani aktorzy: Agata Kulesza, Zbigniew Zamachowski, któremu towarzyszyła żona znana z TVP Monika Richardson, Dariusz Gnatowski, Piotr Cyrwus i inni. Na dwa dni 25 lipca i 2 sierpnia w muzeum rozłożyły się pracownie: charakteryzatornia, przebieralnia kostiumów i przechowalnia różnego sprzętu technicznego. Dom na Dołkach pełnił funkcję zewnętrzną domu horodniczego. Na podwórku budynku nakręcono dwie sceny, trzecią przy oknie od ul. Kopernika. Wszystko to można było zobaczyć podczas uroczystej premiery spektaklu w kinie „Sokół”, i TVP. Ekipa liczyła ok. 70 osób, udzieliliśmy jej wszechstronnej pomocy łącznie z otwarciem muzeum o godz. 4.30. Dla nas pracowników było to wielkie przeżycie: przebywanie z wielkimi aktorami, którzy przy okazji zwiedzili nasze zbiory muzealne, mogliśmy podglądnąć warsztat pracy i ciężką pracę realizatorów.
Wszyscy aktorzy wpisali się do księgi pamiątkowej. Wymiernymi korzyściami dla Towarzystwa i muzeum oprócz reklamy, była zapłata przez TVP w wysokości 2800 zł.
Główny scenograf spektaklu pozostawił nam na pamiątkę daszek nad kratą od podwórka, który wspaniale wkomponował się w całą architekturę budynku.
W ubiegłym roku uczciliśmy dwie rocznice: w marcu 30. śmierci Bogusławy Agaty Konstanty oraz w czerwcu 5. rocznicę wizyty w Starym Sączu prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Wmurowane zostały tablice pamiątkowe na domu, w którym urodziła się i mieszkała Agata Konstanty przy. ul.Kazimierza Wielkiego (a ufundowana została przez p.Janusza Majdę właściciela Zakładu Pogrzebowego „Feniks” i na budynku muzeum upamiętniająca spotkanie prezydenta z mieszkańcami na Rynku. Ich odsłonięcie miało charakter uroczysty, poprzedzone były Mszami św., które celebrował i kazania wygłosił ks.proboszcz Marek Tabor oraz spotkaniami uczestników przy kawie i ciastku.
Szczególnym zainteresowaniem cieszyła się tablica poświęcona Lechowi Kaczyńskiemu, ludzie przy niej przystawali z uwagą czytali, robili sobie przy niej zdjęcia. Były pewne trudności z panią konserwator zabytków, w przypadku drugiej tablicy, jako, że „ Dom na Dołkach” wpisany jest w rejestr zabytków ale pomogli nam je przezwyciężyć panowie Józef Stec i Marek Fijałkowski.
Wydaliśmy kolejny przewodnik po wydanym w 2013 r. „Przewodniku po Starym Sączu” autorstwa pana Andrzeja Sojki, tym razem „Przewodnik po Muzeum”, który napisał prezes Towarzystwa, fotografie wykonał Mateusz Długosz, a ogrom pracy w postaci składu komputerowego, korekty i łącznika między drukarnią wykonała p.Danuta Sułkowska.
Powyższy przewodnik, (w cenie sprzedaży ustalonej przez Zarząd na 3 zł.) wydrukowaliśmy też w skróconej wersji w języku angielskim i będzie on bezpłatnie rozdawany obcokrajowcom zwiedzającym nasze muzeum.
Przewodnik można było wydać dzięki wsparciu finansowemu starosty nowosądeckiego, Banku Spółdzielczego w Starym Sączu oraz środkom własnym. Wszystkie prace nad nim oprócz druku wykonane zostały bezpłatnie.
W muzeum odbyły się dwa wykłady: 25 września, dra Sławomira Dorockiego i mgra Pawła Brzegowego z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie pt.: „Józef Dietel a kwestia przemysłu uzdrowiskowego Galicji Zachodniej” i prof.dr hab.inż.Jana Tadeusza Dudy z AGH, pt.: „Polska wobec wyzwań pakietu klimatycznego Unii Europejskiej”. Drugi wykład odbył się z inicjatywy pana dra Andrzeja Przybyszowskiego, który udzielił w tym zakresie wszechstronnej pomocy. Naukowcy wygłaszali odczyty bezpłatnie.
W marcu odbyły się kolejne 8. Dni Księdza Józefa Tischnera, we współpracy z naszymi partnerami.
W ubiegłym roku w organizację Dni włączył się Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im.Ks.prof.Józefa Tischnera, a największą popularnością cieszyło się spotkanie z Szymonem Hołownią przy pełnej sali kinowej. Ten znany i popularny prezenter kanału Religia TV i TVN, a zarazem osoba bardzo wierząca, mówił o swoich doświadczeniach w relacjach z Panem Bogiem.
Tradycyjnie w maju zorganizowaliśmy kolejną Noc Muzeów. Uczestniczyło w niej 48 osób, czyli o 2 mniej niż w 2013.
W uroczystość Wszystkich Świętych odbyła się kolejna kwesta na starosądeckich cmentarzach. Zebraliśmy rekordową kwotę. Dokonaliśmy odnowy kolejnych nagrobków za pieniądze zebrane w 2013 r. są to pomniki nagrobne Tekli Cięciwowej i rodziny Długoszewskich na starym cmentarzu, aniołka na grobie rodzeństwa Kwiatkowskich oraz nagrobek zasłużonego dla miasta lekarza i filantropa, darczyńcy swego domu na ochronkę Leopolda Gawełkiewicza. Restauracji zabytkowych nagrobków dokonuje firma Art Stec po kosztach własnych. Proces konserwacji, pomimo stosowania nowoczesnych materiałów, ze względu na warunki atmosferyczne i podmokłość terenu wymaga ciągłych poprawek. Są one i będą na bieżąco wykonywane. Na wiosnę komisja wybierze kolejne nagrobki do odnowy, finansowane ze środków zebranych podczas kwesty w ubiegłym roku.
Liczba członków Towarzystwa kształtuje się na poziomie 2013 r. zmarły 4 osoby, przybyły 2 osoby, razem Towarzystwo liczy 110 członków. Są to osoby, które zgodnie ze statutem nie zalegają ze składkami dłużej niż 3 lata. Składki za 2014 r. zapłaciło 49 osób wobec 78 w 2013. Ściągalność składek jest bardzo trudna, pomimo wysyłanych przypomnień. 59. rok nasze Towarzystwo prowadzi Muzeum Regionalne. Co roku składamy ofertę do Burmistrza Starego Sącza na wspieranie zadań z zakresu „Ochrony kultury i dziedzictwa regionalnego” W ubiegłym roku otrzymaliśmy dotację w wysokości 55000 zł. Z kwoty tej pokryliśmy wynagrodzenia i ich pochodne dwóch kustoszy pracujących na 3/4 etatu, oraz księgowej i sprzątanie budynku na umowy- zlecenia. Należy dodać też, że wszystkie funkcje w Towarzystwie pełnione są bezpłatnie.
Z dotacji Burmistrza Miasta opłacane są rachunki za prąd. Pozostałe koszty działalności pokryliśmy ze środków własnych, głównie z biletów wstępu do muzeum. Od tego roku rozdzielamy koszty Towarzystwa, które będzie utrzymywane ze składek, sprzedaży wydawnictw, sponsorów i kwesty. Dochody z biletów wstępu przeznaczymy na działalność muzeum.
W 2014 r. wygraliśmy konkurs ofert na subsydiowane zatrudnienie pracownika z programu „Konserwator” realizowanego ze środków unijnych przez Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie. Dzięki temu od mają do września muzeum było otwarte przez 6 dni w tygodniu po 8 godzin.
W 2014 r. ogółem muzeum zwiedziło 4382 osoby, to jest o 1 % więcej niż w 2013 r. , za biletami muzeum zwiedziło 2680 osób tj. też o 1 % więcej. Bezpłatnie odwiedziły nas też szkoły z terenu gminy Stary Sącz - 18 klas to jest 424 osoby. Liczba ta jest znacznie mniejsza niż 2013 r. (wtedy wszystkie klasy Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych wzięły udział w lekcjach o księdzu profesorze Tischnerze - 53 grupy 1275 osób)
            Czyniliśmy starania o zwrot pamiątek po Adzie Sari pożyczonych Bogusławowi Kaczyńskiemu w 1978 r. przez brata śpiewaczki Mariana Szayera. Warunkiem zwrotu według rewersu było napisanie przez B. Kaczyńskiego biografii Maestry. Taka książka już się ukazała pod koniec ub. roku, tak więc spełniony został zgodnie z rewersem warunek do zwrotu. Cały czas trwa wymiana korespondencji pomiędzy Bogusławem Kaczyńskim, Piotrem Szayerem (bratankiem Ady) a prezesem TMSS, którego Piotr Szayer wraz z bratem Hubertem uczynili jedynym spadkobiercą pamiątek po Adzie Sari. Niestety p.Bogusław Kaczyński jest od pół roku w szpitalu i ostatnia wersja brzmi, że lekarze mu powiedzieli, iż około 15 lutego br. wróci do domu. My dokonaliśmy wywołania płyt szklanych i błon fotograficznych z nieznanymi fotografiami Ady Sari. Część z nich już została oprawiona w passe-partout.
Na listopadowym zebraniu Zarząd Towarzystwa powołał komisję inwentaryzacyjną pod przewodnictwem Wojciecha Ramsa do spisu eksponatów. Jest to bardzo żmudna praca, gdyż od razu eksponat jest dokładnie opisywany i wyceniany.
Współpracowaliśmy z innymi instytucjami kultury. Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu pożyczyło od nas sukienkę obozową Anny Kosińskiej na wystawę o więźniarkach z Ravensbrück, a Państwowe Archiwum w Krakowie mundur sokolski na wystawę z okazji I wojny światowej.
Otrzymaliśmy w darze trzy kolejne obrazy z Międzynarodowego Pleneru Malarskiego, co powiększa naszą kolekcje sztuki współczesnej oraz dziesięć książek.
Bardzo dobrze układała się współpraca z instytucjami kultury w naszym mieście.
PiM-G Biblioteka Publiczną, ZSP, CKiS. im.Ady Sari, oraz z z mediami zwłaszcza: „Z Grodu Kingi”, „Kurierem Starosądeckim” i „Sądeczaninem”.
    Realizacja wniosków z poprzedniego zebrania - w sprawie nadania imienia Antoniego Królika uliczce od ul.Sobieskiego do ul.Kazimierza Wielkiego (wniosek Sławomira Gryszewskiego).
W tej sprawie wystosowaliśmy 17 lipca pismo do Rady Osiedlowej Śródmieście, gdyż są takie procedury, że najpierw muszą wyrazić opinie mieszkańcy z tego terenu.
- sprawie poprawionego i krytycznego wydania II tomu „Historii Starego Sącza” (zgłosił Tadeusz Duda).
Zarząd po przeanalizowaniu wszystkich możliwości uznał, ze obecnie i w najbliższym czasie jest to niemożliwe, gdyż koszt takiego przedsięwzięcia wyniósłby 50000 zł (prawa autorskie, skład, korekty i druk), a to jest kwota poza zasięgiem Towarzystwa. Ponadto do tej pory sprzedało się jedynie połowę nakładu. Zarząd podziela jednak opinię, że „Historia” została wydana za wcześnie bez dystansu do minionej epoki”.
    Po wyczerpujących sprawozdaniach Walne Zebranie udzieliło Zarządowi Towarzystwa absolutorium.
Następnym punktem zebrania było przedstawienie kandydatur do tytułu Honorowego Członka Towarzystwa Miłośników Starego Sącza.
Przyznano dwa tytuły: burmistrzowi Starego Sącza Jackowi Lelkowi za docenianie i ciągłe zainteresowanie działalnością Towarzystwa, wspieranie poprzez coroczne zabezpieczanie środków na działalność muzeum, konsultowanie z Zarządem wszelkich spraw związanych z historią i zabytkami Starego Sącza, doprowadzenie do końca sprawy uregulowania stanu prawnego „Domu na Dołkach”, uczestnictwo w dorocznych kwestach na rzecz odnowy zabytkowych nagrobków.
Janowi Lachowskiemu - wiceprezesowi Towarzystwa w latach 1984 - 1990, który jako naczelnik Miasta i Gminy Stary Sącz, rozpoczął rozbudowę muzeum poprzez dobudowanie dwóch pomieszczeń, a w okresie trudnych warunków finansowych i zaopatrzeniowych, za własnoręczne wykonanie szyldu „Muzeum Regionalne” nad bramą wejściową do budynku oraz za dzielenie się mądrością i doświadczeniem w latach 1990-2011 w czasie pełnionej funkcji członka zarządu TMSS.
Następnie przedstawiony zostały plany: działalności Zarządu i finansowy na rok 2015, które potwierdzone zostały przyjęciem stosownej uchwały.
Założenia przyjętego programu działania Towarzystwa Miłośników Starego Sącza na 2015 r. przedstawiają się następująco:
  1. Realizacja projektu „Prowadzenie Muzeum Regionalnego”: zarządzanie projektem, prowadzenie biura (praca społeczna)
  2. Praca stała: udostępnianie muzeum, oprowadzanie turystów po ekspozycjach, lekcje muzealne, udostępnianie archiwum i biblioteki, pomoc w pisaniu prac naukowych.
  3. Kontynuacja inwentaryzacji eksponatów muzeum z ich katalogowaniem i wyceną.
  4. Konserwacja eksponatów w tym oprawa w passe-partout portretów starosądeczan szkicowanych ołówkiem autorstwa Czesława Lenczowskiego.
  5. Dalsze starania o zwrot pamiątek po Adzie Sari przez Bogusława Kaczyńskiego.
  6. Noc Muzeów; m.in. pokaz archiwalnego filmu z pogrzebu marszałka Józefa Piłsudskiego w 80. rocznicę śmierci.
  7. Prelekcje
  8. Przeprowadzenie z partnerami 9. edycji Dni Księdza Józefa Tischnera w dniach 15-18 marca br. i przygotowanie programu na rok 2016.
  9. Rozpoczęcie opracowywania przez Andrzeja Sojkę tematu: „Okupacja hitlerowska w Starym Sączu”.
10. Wydanie tomiku poetyckiego Danuty Sułkowskiej.
11. Wykonanie odnowy kolejnych zabytkowych nagrobków na starosądeckich cmentarzach i przeprowadzenie kwesty 1. listopada.
12. Zakup komputera z oprogramowaniem i krzeseł drewnianych składanych
 
    Towarzystwo Miłośników Starego Sącza i prowadzone przez nie Muzeum Regionalne pełni dla miasta nie do przecenienia rolę. Jest jego wizytówką i ambasadorem. Niezmiernie cieszą dokonania jego działaczy oraz plany i zamierzenia na przyszłość.
     Gratulując dokonań, życzę realizacji planów i kolejnych pomysłów na dalsze krzewienie idei: „Przeszłość-przyszłości”.
Jolanta Czech
 
Interaktywna Polska
Webmaster: Jan Czech