Portal - Stary S帷z
polski Sobota - 24 lutego 2018 Boguty, Bogusza, Macieja      "Prawdziwym schronieniem dla czlowieka jest drugi cz這wiek". Przys這wie irlandzkie
Strona g堯wna / Z Grodu Kingi -nr 10-11 (221-222) 2015 r.
Menu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
W pogoni za Fado
Og這szenia i Kronika parafialna
Ko這 Grodzkie i Tatran Presz闚 na Jackowej Po軼ieli
Tarnica w jesiennej ods這nie. Najwy窺zy szczyt Bieszczad闚 zdobyty
Dekret reformacyjny bpa K.I.So速yka z 1763 r. w sprawie staros康eckich Klarysek
XXV MI犵ZYNARODOWA JESIE GALICYJSKA
Wernisa wystawy fotograficznej >Magia natury<
Wszechstronne wychowanie prowadz帷e do pe軟i i pi瘯na 篡cia
OBCHODY DNIA EDUKACJI NARODOWEJ
Promocja ksi捫ki >Manipulowanie zegarem<
>Maksymalnie przyrodniczo w Beskidzie S康eckim<
I STAROS.ECKI DZIE SENIORA
Na p徠niczej trasie staros康eckiego POAK i Klubu Seniora
Tytu Honorowego Cz這nka TMSS dla pani Kazimiery Mr闚ki
>Przychodzimy, aby odej嗆, odejdziemy, aby wr鏂i<
>Zegar odmierza sprawy cz這wiecze....<
O, szcz窷liwa s豉bo軼i! - Bernard z Clairvaux (3)
Na 鈍i皻ego Marcina…
Gratulacje
Kalendarium
Ok豉dka

.
W pogoni za Fado
 
    W dniach 17 lipca - 2 sierpnia br. odby豉 si kolejna wakacyjna wyprawa Polskiego Towarzystwa Tatrza雟kiego Oddzia „Beskid" w Nowym S帷zu, której has這 przewodnie: „W pogoni za Fado” - czyli za swoim przeznaczeniem, oddaje najlepiej osobowo嗆 „wóczykijów” - dla których podró瞠 w nieznane stanowi co w rodzaju „katharsis”.
W programie ró積orodno嗆 gór Europy: od Alp Nadmorskich na granicy w這sko - francuskiej po góry Sierra de Estrela w Portugalii, oraz najpi瘯niejsze miasta na trasie. Wyruszamy w pi徠ek wieczorem, a ju nast瘼nego dnia oko這 po逝dnia zwiedzamy Turyn, w którym mimo przemys這wego charakteru miasta, zachowa這 si wiele zabytków - przede wszystkim ko軼ioów i pa豉ców. Zaczynamy od Porta Palatina, bramy b璠帷ej pozosta這軼i z czasów rzymskich. Dalej przy Piazza San Giovanni znajduj si ruiny rzymskiego teatru. Naprzeciwko nich stoi XV wieczna, renesansowa Katedra
Tury雟ka (Duomo di Torino) z wy這穎n czarnym marmurem, kaplic 安i皻ego Ca逝nu (Santa Sindone), w której od 1578 roku przechowywana jest jedna z najistotniejszych relikwii chrze軼ija雟twa - pótno, na którym odbita jest twarz Chrystusa. Niestety drzwi do katedry by造 zamkni皻e, my郵eli鄉y, 瞠 to z powodu sjesty, wi璚 na koniec zwiedzania ponownie podeszli鄉y do niej, jednak nadal nie uda這 nam si wej嗆.
    Pó幡iej docieramy do Piazza San Carlo, który ma 168 m d逝go軼i i 76 m szeroko軼i, dawniej nosi nazw Piazza Reale, a w okresie napoleo雟kim Place Napoleon. W centrum Piazza San Carlo stoi XIX wieczny, konny pomnik Emanuele Filiberto (Ksi璚ia Sabaudii) Najwa積iejszym elementem placu jest Pa豉c Królewski (Palazzo Reale) z XVI w - pocz徠kowo pa豉c nale瘸 do dynastii sabaudzkiej, w XVII wieku przeszed gruntowny remont, którego inicjatork by豉 francuska ksi篹niczka, zwana tak瞠 Madame Reale, czyli Christiane Marie. Projekt przebudowy pa豉cu wykona Filippo Juvarra. Od tamtej pory budynek zyska na znaczeniu, by rezydencj ksi捫徠 oraz pierwszego króla W這ch Wiktora Emanuela II. Za czasów panowania Wiktora Emanuela II pa豉c przeszed kolejn renowacj. Dalej przechodzimy na Piazza Castello, na którym stoi Palazzo Madama z XII-XV w., ze zbiorami Muzeum Sztuki Antycznej. Zwiedzanie ko鎍zymy kaw i lodami w pobliskich kawiarenkach.
Z Turynu jedziemy Dolin Suza na zachód do Bardonecchi, o鈔odka narciarskiego, miejsca zawodów snowboardowych, podczas Igrzysk Olimpijskich w 2006 r. (Jagna Marczu豉jtis 17 miejsce) oraz wioski olimpijskiej, w której wypoczywa豉 polska reprezentacja. Miejscowo嗆 znajduje si w s這necznej dolinie na wysoko軼i 1300 m n.p.m. w otoczeniu szczytów gór powy瞠j 3500 m n.p.m. Mamy tutaj dwa noclegi w przytulnym hotelu w centrum miasta.
    Nazajutrz rano wyruszamy w kierunku granicy francuskiej do Melezet a nast瘼nie dolin Les Granges de la Valee Etroille ju po stronie francuskiej w璠rujemy na Mont Thabor 3178 m n.p.m. le膨cy w Alpach Kotyjskich. Pi瘯na pogoda, widoki wspania貫, oko這 2800 m n.p.m. mijamy stado krów. Pojawiaj si p豉ty 郾iegu, jest coraz wi瘯szy wiatr i coraz zimniej. Na szczycie male鎥a kaplica i krzy.
Widoki osza豉miaj: na pó軟oc o郾ie穎na piramida Mont Blanc i szczyty Masywu Vanoise, a na po逝dniowy zachód, ca趾iem bliziutko Pelvoux i Barre dec Ecrins, które zaatakujemy w powrotnej drodze, Schodzimy zadowoleni ze zdobycia szczytu.
    Nast瘼nego dnia wyje盥瘸j帷 z W這ch, podziwiamy znane, tak瞠 nam Polakom, narciarskie kurorty alpejskie: kierujemy si na Oulx a nast瘼nie przez Cesana jeszcze we W這szech do Claviere ju na terenie Francji. Grupa wspinaczkowa zdobywa tam najd逝窺zy „most tybeta雟ki" przecinaj帷y w患óz w okolicach Gervasio San na d逝go軼i ok. 500 m, zawieszony ok. 30 m nad ziemi wraz z krótk ferrat biegn帷 obok starych fortów wojennych. Pozostali, w tym ni瞠j podpisana, korzystaj帷 z wyci庵ów startuj帷ych na okoliczne góry z pobliskiego Montgenevre (1800 m n.p.m.), zdobywaj Le Chanaillet 2650 m n.p.m. oraz Fort du Janus 2566 m n.p.m. Na szczycie tego ostatniego ruiny pot篹nego fortu, a wokó a roi si od starych - wznoszonych od XVII w budowli obronnych. W dole, ponad 1000 m poni瞠j szczytu, wida Briancon i jego XVII-wieczne fortyfikacje zaprojektowane przez Sebastiana Vauban, in篡niera wojskowego króla Ludwika XIV, które chroni造 jedno z najwy瞠j po這穎nych miast w Europie przed Austriakami. Widoki ze szczytów przepi瘯ne i rozleg貫. Pogoda na razie nas rozpieszcza. Wieczorem opuszczamy Alpy, wrócimy tu za 2 tygodnie.
    Po nocnym przeje寮zie, „l康ujemy" przed wschodem s這鎍a na pla篡 w Narbonne, przepi瘯nego miasta po這穎nego na po逝dniu Francji. Ca造 ranek sp璠zamy na podziwianiu wschodu s這鎍a i pla穎waniu, a co odwa積iejsi rozkoszuj si k徙iel w do嗆 zimnych wodach Morza 字ódziemnego. Potem jedziemy do Lourdes, gdzie kwaterujemy si w Domu Pielgrzyma, który otworzy豉 w roku 1986, Polska Misja Katolicka we Francji. Po這穎ny na zboczu góry dominuj帷ej nad Sanktuarium Maryjnym, zosta dedykowany 鈍.Maksymilianowi Kolbe. Wieczorem w璠rujemy do sanktuarium, odwiedzaj帷 miejsce, gdzie 11 lutego 1858 r. przy jaskini Massabielle 14-letniej Bernadecie Soubirous objawi豉 si Matka Bo瘸, przedstawiaj帷 si jej w miejscowym dialekcie: «Que soy era Immaculada councepciou» - «Jestem Niepokalane Pocz璚ie».
W 1874 w tym miejscu ustawiono statu Matki Bo瞠j z Lourdes, nast瘼nie neogotyck bazylik. Sama Bernadette Soubirous wst徙i豉 w 1866 roku do klasztoru Nevers, a w 1933 r. zosta豉 kanonizowana. Potem uczestniczymy w procesji ró瘸鎍owej, której tradycja si璕a 1858 roku. Po zapadni璚iu zmroku o godz. 20.30 wyruszamy spod bazyliki. Wielu pielgrzymów porusza si na wózkach inwalidzkich. Wszyscy trzymaj w r瘯ach zapalone 鈍iece. Zmierzaj po alejkach Esplanady w kierunku Bazyliki, 酥iewaj帷 pie填 Lourdes: „Ave Maria”. Wspólny ró瘸niec - cho w ró積ych j瞛ykach - jest wo豉niem do Maryi o 豉sk. Z tarasu pod bazylik, która znajduje si wy瞠j, procesja widoczna jest jako d逝ga, kr皻a linia migocz帷ego 鈍iat豉. Obok nas id ludzie z ró積ych stron 鈍iata, jest du穎 Polaków. Procesja ko鎍zy si odmówieniem Credo i b這gos豉wie雟twem. Potem t逝m rozchodzi si w ciszy i skupieniu. Po drodze s造sz, jak jedna z naszych kole瘸nek mówi: „..to niesamowite, 瞠 tego samego dnia witali鄉y dzie na pla篡 pod Narbonne, a 瞠gnamy uczestnicz帷 w procesji ró瘸鎍owej w Lourdes, to jest mo磧iwe tylko z PTT.."
    Kolejnego dnia, rankiem wyruszamy do groty Massabielle gdzie uczestniczymy w porannej polskiej mszy, a potem jedziemy w Pireneje otaczaj帷e Lourdes. Kierujemy si na po逝dnie w dolin rzeki Gave de Pau. Doje盥瘸my do miejscowo軼i Cauterets a stamt康 serpentynami o du瞠j ekspozycji do Pont d’Espagne czyli kamiennego mostu w Pirenejach, po這穎nego na wysoko軼i 1500 metrów nad malowniczym wodospadem w pobli簑. Do XIX wieku s逝篡 jako handlowe przej軼ie graniczne 陰cz帷e Francj z Hiszpani. Most Hiszpa雟ki stanowi cz窷 wpisanego w 1997 roku na List 安iatowego Dziedzictwa UNESCO - Parku Narodowego Pirenejów. Otwiera drog do dwóch wa積ych dolin, które warto odkrywa pieszo: Vallee du Marcadau, gdzie wysokie pastwiska ust瘼uj miejsca cudownemu krajobrazowi jezior i za郾ie穎nych szczytów, oraz Vallee de Gaube, z jeziorem, do którego mo積a si dosta tak瞠 wyci庵iem. W górnych partiach doliny rysuje si pó軟ocny stok Vignemale (3298 m n.p.m.) szczytu wie鎍z帷ego pirenejski 豉鎍uch na granicy z Hiszpani, który planujemy zdoby dzisiejszego dnia. Parkujemy autokar na zagospodarowanym parkingu, sk康 „zielon" kolejk kabinow telecabine du Puntas doje盥瘸my do plateau du Ciot, stamt康 krzese趾ami do jeziora la de Gaube, które osi庵amy po kilkunastu minutach spaceru. Od jeziora zaczyna si wspinaczka polodowcow dolin Gaube. Po drodze na morenowym wyp豉szczeniu, na bajecznie zielonej 陰ce pas si niepilnowane przez nikogo krowy, a jeszcze wy瞠j konie, Podchodz do nas tr帷aj帷 豚ami. Wokó sk徙ane w s這鎍u, pokryte lodowcem góry - czy tak wygl康a raj? Zosta豉m nieco w tyle nie mog帷 dorówna m這dszym. Z kole瘸nk Zosi dochodzimy do schroniska Refuge Oulettes Gaube na wysoko軼i 2150 m n.p.m. gdzie chwil odpoczywamy podziwiaj帷 widoki. Potem mozolnie wspinamy si jeszcze do siode趾a Col des Mulets (2591 m n.p.m.), gdzie zastajemy grup naszych, którzy zrezygnowali z dalszej wspinaczki. Pogoda si pogarsza, jest coraz wi瘯sza mg豉. Schodzimy w g瘰tej mgle, dopiero w okolicy jeziora widoczno嗆 si poprawia. Grupa szturmowa ze wzgl璠u na pogarszaj帷 si pogod zdoby豉 Ma造 Vignemale (Petit Vignemale 3034 m n.p.m.). Razem z nimi spó幡iamy si na ostatni kolejk, wi璚 musimy pokona dodatkowe 300 m przewy窺zenia, za to, po drodze podziwiamy pi瘯ny wodospad.
   Nast瘼nego dnia opuszczamy Lourdes i jedziemy do Portugalii, gdzie naszym celem s Góry Gwia寮ziste (Sierra de Estrella). Po drodze zwiedzamy Salamank, która le篡 praktycznie w 鈔odku Pó逕yspu Iberyjskiego, na rozleg造m p豉skowy簑 nad rzek Tormes (jest stolic prowincji o tej samej nazwie w po逝dniowej cz窷ci regionu Kastylia Leon). Miasto otaczaj pola i pastwiska ze stadami m這dych byków, które trafi na corrid (hodowla byd豉 to jedno z gównych 廝óde utrzymania regionu). Salamanka za這穎na przez Iberów, w 217 r. p.n.e. zosta豉 zdobyta przez Hannibala. By豉 w r瘯ach Rzymian, Wizygotów, Maurów, muzu軛anów i chrze軼ijan. W XI wieku Raymond Burgundzki otoczy j murami. W 1218 roku powsta tutaj uniwersytet. Jego za這篡cielem by król Alfons IX. W 1812 roku na terenie Salamanki mia豉 miejsce bitwa, podczas której pokonano Napoleona. Swoj kwater gówn mia tu w trakcie wojny domowej genera Franco. Zwiedzaj帷 miasto zobaczyli鄉y: most Puent Romano z jego pi皻nastoma 逝kowymi prz瘰豉mi pami皻aj帷ymi czasy rzymskie; roma雟k Star Katedr (Catedral Vieja) po陰czon z gotyck Now Katedr (Catedral Nueva). Najwa積iejsza 鈍i徠ynia Salamanki, wybudowana w latach 1140-1200, w odró積ieniu od wi瘯szo軼i ko軼ioów roma雟kich charakteryzuje si wysokimi nawami i roz鈍ietlonym wn皻rzem. Ma trzy pó趾oliste apsydy (jedna cz窷ciowo zniszczona przy budowie Nowej Katedry) i transept. Pod koniec XV w. dynamiczny rozwój Salamanki oraz wi捫帷y si z nim wzrost liczby mieszka鎍ów sprawi, 瞠 stara katedra roma雟ka przesta豉 mie軼i coraz liczniejszych wiernych. Postanowiono wi璚 wybudowa tu obok niej now 鈍i徠yni, nie burz帷 jednak starej, by utrzyma ci庵這嗆 nabo瞠雟tw. Rozbudowa trwa豉 ponad 200 lat i zdradza mieszanin stylów, na neogotyckim ko鎍z帷. O wspania這軼i Catedral Nueva niech 鈍iadczy kilka liczb: 37 przypór, ponad 200 iglic, 90 okien, 52 kopu造, 40 filarów, 202 pos庵i, 115 reliefów; XVIII-wieczny plac gówny (Plazza Mayor). Najpi瘯niejszy plac arkadowy Hiszpanii, a mo瞠 i Europy, zwany jest Salonem Salamanki - tu kilka razy dziennie przecinaj si drogi turystów i sta造ch mieszka鎍ów. Zamkni皻y dla ruchu samochodowego czworok徠, otoczony 88 arkadami, na których wznosz si trzykondygnacyjne budynki zwie鎍zone kamienn balustrad z pinaklami, stanowi szczytowe osi庵ni璚ie hiszpa雟kiego baroku. Na z陰czeniach arkad wida medaliony przedstawiaj帷e wielkie postacie historyczne; to prawdziwa lekcja historii Hiszpanii. Jedynym wy窺zym budynkiem na rynku jest ratusz. Wyró積ia si attyk, dobudowan w 1852 r., oraz bogatsz i bardziej ró積orodn ornamentyk, w której dostrzec mo積a wp造wy francuskiego rokoka. Uwag przyci庵a te Pabellón Real (Pawilon Królewski), nad Arco del Toro (ㄆkiem Byka), najbardziej okaza陰 ze wszystkich arkad; uniwersytet (Universidad de Salamanca). Jego fasada uwa瘸na jest za jedn z najpi瘯niejszych w Hiszpanii - bogactwem i kunsztem ornamentyki przypomina kamienny kobierzec, pe貫n symboliki interpretowanej jako pochwa豉 monarchii hiszpa雟kiej. Centralne miejsce nad wej軼iem zajmuje medalion przedstawiaj帷y wielkich protektorów uniwersytetu, Królów Katolickich Izabel i Ferdynanda, z inskrypcj „Królowie uniwersytetowi, uniwersytet królom”. W g御zczu tarcz herbowych, medalionów i mnóstwa innych detali ornamentacyjnych ukryta jest figurka 瘸by zapewniaj帷ej powodzenie na egzaminach - warunek: studenci musz odnale潭 j bez niczyjej pomocy; Dom z Muszlami (Casa de las Conchas). Pi瘯ny pa豉c wzniesiono w latach 1493-1503 z okazji za郵ubin potomków dwóch znamienitych rodów: Maldonado i Pimentel. W herbie Pimentelów figurowa造 charakterystyczne muszle przegrzebka (zarazem symbol pielgrzymek do Santiago de Compostela), które wykorzystano jako podstawowy motyw dekoracyjny. Ponad trzysta muszli, zdobi zewn皻rzne 軼iany oryginalnej rezydencji, przez wielu uwa瘸nej za najpi瘯niejsz 鈍ieck budowl gotyku izabeli雟kiego. W豉軼iciel chcia upami皻ni w ten sposób odbyt przez siebie pielgrzymk do Santiago de Compostela. Legenda mówi, 瞠 pod ka盥 z nich ukry z這t monet. Tu obok tej budowli znajdziemy pi瘯ny barokowy ko軼ió La Clerecia. Szkoda, 瞠 tak szybko opuszczamy to miasto zalane s這鎍em, niemal pomara鎍zowe od roz鈍ietlonego piaskowca.
   Pó幡ym wieczorem docieramy do naszego hotelu po這穎nego na stokach Sierra de Estrela na wysoko軼i prawie 1700 m n.p.m. nieopodal po這穎nej poni瞠j miejscowo軼i Covilha. Góry Serra de Estrela s po這穎ne w pó軟ocno-鈔odkowej cz窷ci Portugalii i jest to jej najwy窺ze kontynentalne pasmo, (najwy窺zym szczytem Portugalii jest stratowulkan Pico na Azorach - 2351 m n.p.m.). Szczyt Torre to najwy窺zy szczyt Gór Gwia寮zistych o wysoko軼i 1993 m n.p.m.
.

.
Najwy窺ze partie gór Serra da Estrela s od 1976 r. obj皻e ochron w Parku Narodowym (Parque Natural da Serra da Estrela).
W XIX wieku ówczesny król na szczycie Torre rozkaza wybudowa 7-metrow wie輳, aby mo積a by這 najwy窺zy szczyt opisa okr庵陰 liczb 2000 m n.p.m. Nieopodal znajduj si kolejne dwie wie瞠 tworz帷e obserwatorium astronomiczne oraz infrastruktura stacji narciarskiej. Pod sam rozleg造 wierzcho貫k mo積a dotrze drog jezdn pomi璠zy miejscowo軼iami Seia i Covilha. Droga ta bieg豉 w gór obok naszego hotelu, o jej walorach widokowych mogli鄉y si przekona dwukrotnie, ale o tym opowiem w nast瘼nym numerze.
Maria Dominik
 
Interaktywna Polska
Webmaster: Jan Czech